Achtergrondinformatie 

In zijn eigen woorden

“Ik fotografeer het onopvallende van dichtbij: de schil van een vrucht, een schuursponsje, opgedroogde verf, mos. Op de computer combineer ik die macrofoto’s met eigen tekeningen, laag over laag, tot niet meer te zien is wat gefotografeerd en wat getekend is. Zo wordt een sponsje een kosmisch web en een fruitschil een oerzee. Dat omslagpunt interesseert me: het idee uit oude mythen en mystieke tradities dat het kleinste en het grootste uit hetzelfde weefsel bestaan. Terugkerende vormen als transparante sferen, verticale lijnen, bomen en rivieren staan voor die verbondenheid. Mededogen begint voor mij bij dat besef.”

Achtergrond

Sinds 1988 verdiept Velthuizen zich in de theosofie. Deze stroming ontstond eind negentiende eeuw rond Helena Blavatsky en zoekt naar de gemeenschappelijke kern van religies, mythen en filosofie. Rond 1900 inspireerde zij kunstenaars als Piet Mondriaan, Wassily Kandinsky en Hilma af Klint, en architect H.P. Berlage, om het onzichtbare zichtbaar te maken. Velthuizen sluit aan bij die traditie, met hedendaagse middelen.

Centraal staat voor hem het idee dat alles leeft: van atoom tot sterrenstelsel is alles een vorm van bewustzijn, en alles is met elkaar verbonden. Hij vindt dat idee steeds terug, telkens in andere beelden en woorden. Het zit in het boeddhisme en hindoeïsme, in de Noorse mythologie en de Griekse filosofie, en in de soefipoëzie van Attar en Rumi. Ook in de astronomie ziet hij het terug: het kosmische web lijkt op het netwerk van onze hersencellen.

In zijn beelden krijgen die ideeën een vaste vorm. De verticale lijnen die door elk werk lopen staan voor stromen van bewustzijn, de transparante sferen voor werelden binnen werelden. De wereldboom, met de wortels omhoog, staat voor de samenhang van al het leven. Bij elk werk hoort een citaat uit een van deze tradities.

Uit die verbondenheid volgt voor Velthuizen mededogen. Als alles samenhangt, kan niemand alleen verder groeien. Een beeld dat hem altijd is bijgebleven komt uit de Mahabharata: de held Yudhishthira die weigert de hemel binnen te gaan, omdat zijn hond er niet welkom is. Daarom draagt zijn werk de overkoepelende titel Thoughts on Compassion. Het is geen boodschap die de kijker wordt opgelegd, maar een uitnodiging om bij stil te staan. Velthuizen ziet zijn werken niet als weergave van de werkelijkheid, en iedereen is vrij ze op eigen wijze te interpreteren.

Voor meer informatie over theosofie: